Mroczne Wieki

Sahul nie był zresztą tylko jednorazowym produktem ostatniego zlodowacenia, ale wytworem cyklicznym, powstającym przy każdym kolejnym zlodowaceniu, które w młodszym plejstocenie powtarzają się średnio co sto tysięcy lat. Można z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć, że tak samo jak Sahara zazieleni się ponownie za jedynie kilkanaście tysięcy lat, tak samo kolejny Sahul wyłoni się z mórz za kilkadziesiąt, do stu tysiącleci od momentu, w którym piszę te słowa. Nie mogę się doczekać! Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: fot. Hans Wismeijer / Shutterstock.com Opracowania: Griffiths, Billy, Deep Time Dreaming: Uncovering Ancient Australia, (16pt Large Print Edition),…

W grudniu 1910 roku brytyjski archeolog John Garstang prowadził wykopaliska w pozostałościach Meroe, czyli stolicy starożytnego królestwa Kusz leżącego z grubsza w dzisiejszym Sudanie. W pewnym momencie, kopiąc na głębokości około dwóch i pół metra pod powierzchnią schodów prowadzących niegdyś do przybytku archeolodzy natrafili na coś wyjątkowego. Ich oczom ukazywać zaczęła się wykonana z brązu rzeźba, w której natychmiast rozpoznano podobiznę jednego z członków rzymskiej dynastii julijsko-klaudyjskiej. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Cailliaud, Frédéric in 1826, Public domain, via Wikimedia Commons; Źródła: Herodot, Dzieje, przeł. S. Hammer, Czytelnik,…

[Reklama] Kup książkę "Rzymianie - 2000 Lat Historii" na stronie https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/rzymianie/ Jedyna książka o Rzymianach jakiej potrzebujesz ;) Gdzieś około roku 515 p.n.e. w krainie leżącej na terenie Gandhary, na pograniczu dzisiejszego Pakistanu i Afganistanu, nad rzeką Indus, zbierała się niecodzienna ekspedycja. W mieście Caspathyros, którego położenia nie jesteśmy w stanie zidentyfikować, pewien grecki kapitan przygotowywał swoje statki do wyruszenia na wyprawę, która wkrótce zmieni oblicze tej części świata, przynajmniej pod względem politycznym. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: mapa autorstwa Michała Kuźniara, via Inkarnate.com…

Krótka satyra, którą napisałem parę miesięcy temu i schowałem do szuflady, a teraz po ponownym przejrzeniu, uznałem, że może warto ją opublikować. Kolor Twoich włosów jest bliższy barwie srebra niż tarcze noszone przez elitarnych piechurów z najwierniejszej jednostki młodego króla, wiesz o którą mi chodzi, o tę która nigdy nie zdradza swoich przełożonych. Ty działasz nieco inaczej, swój dzień zawsze zaczynasz od zdrady a każde dane słowo łamiesz przynajmniej trzy razy, jeszcze przed śniadaniem. Potem już go złamać nie możesz, bo po prostu zapominasz, że je dałeś. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Pomnik Filipa II Macedońskiego w Salonikach, fot. Michał Kuźniar, przeróbki Gemini AI;

Fenicjanie nie są populacją łatwą do badania, gdyż w przeciwieństwie do Hellenów czy Rzymian nie zostawili po sobie zbyt wiele źródeł pisanych, właściwie niemal wszystko co o nich wiemy, dotarło do nas od ich sąsiadów, partnerów handlowych lub przeciwników. Ich sytuacja jest podobna do tej w jakiej znaleźli się Etruskowie czy Celtowie. Nawet nazwa ludu “Fenicjanie” jest egzonimem, stworzonym nie przez nich samych, ale przez Hellenów. Greckie Phoinikes wzięło się najprawdopodobniej od słowa phoinós oznaczającego krwistą czerwień, purpurę, a więc kolor, z wytwarzania którego słynni byli starożytni mieszkańcy dzisiejszego Libanu i jego okolic. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych…

Zapraszam Was na sesję Q & A z odpowiedziami na sporą część Waszych pytań. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" znajdziesz na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Okładka: fot. N. Mitera

[REKLAMA] Kup książkę "Kaligula. Korzenie szaleństwa u władzy" na https://www.znak.com.pl/p/kaligula-korzenie-szalenstwa-u-wladzy-dando-collins-stephen-483115 Olbrzymi i niezbadany Okeanos, jak Hellenowie zwykli nazywać Atlantyk od zawsze kusił starożytnych ogromem jednocześnie przerażając ich swoją gwałtownością. Pamiętam gdy lata temu, podczas jakiegoś zimowego wyjazdu do Portugalii, niedaleko miasta Porto, tego samego od którego starożytnej nazwy Portus Cale nazwę wziął cały kraj, po raz pierwszy na własne oczy zobaczyłem wzburzony ocean. Pierwsze co przeszło mi przez myśl to pytanie - co trzeba mieć, albo raczej czego musi brakować w głowie człowieka, który na jakiejś kruchej, starożytnej, drewnianej łupince pchał się na ten akwen? No cóż, byli tacy ludzie, o niektórych z nich coś tam nawet wiemy. Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki…

W sobotę 8 lipca 1497 roku cztery statki opuszczały port w Lizbonie kierując się na południe. Na pokładach karaweli i trzech karak płynęło 148 mężczyzn, doświadczonych żeglarzy, zaprawionych w morskich wyprawach. Ekspedycji przewodził dość młody kapitan z portugalskiego miasteczka Sines. Nie wiemy dokładnie kiedy przyszedł na świat, ale w lipcu 1497 roku był prawdopodobnie po trzydziestce. Nazywał się Vasco da Gama a na miejscu dowódcy ekspedycji zastąpił swojego ojca, Estevao, który miał być pierwszym kapitanem wyprawy, ale nie dożył jej urzeczywistnienia.Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewieki"Królowie Wysp Kanaryjskich" znajdziesz na https://sklep.mrocznewieki.pl/Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Okładka: Veloso Salgado, Public domain, via Wikimedia CommonsŹródła:Velho, Alvaro, Relacja z…

Gdyby Lucjusz Korneliusz Sulla poszedł kiedyś do łóżka z Kartaginą dziecko zrodzone z tego związku z pewnością przypominałoby Septymiusza Sewera, albo tak przynajmniej musieli uważać jego współcześni. Oni to bowiem zwali go “Punickim Sullą”, doceniając w ten sposób jego pochodzenie oraz bezwzględność. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki [Autopromocja] Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Lawrence Alma-Tadema; domena publiczna; Źródła: Dion Kasjusz, Roman History. Book 77, 78 & 79, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Herodian, Historia Cesarstwa Rzymskiego, tłum. L. Piotrowicz, Ossolineum, Wrocław 2004. Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H.…

Późną nocą 31 grudnia 192 roku grupka ludzi walczyła z czasem, starając się zatrzeć ślady swojej zbrodni. Nie było to jednak łatwe, bowiem ich ofiarą był sam cesarz, człowiek którego nieobecność ktoś z pewnością prędko zobaczy. Do zadania zaciągnięto paru pretorianów, jacy wynieśli z pałacu zwłoki Kommodusa zawinięte w dywany. Mijanych strażników prędko przekonali, że to jakieś niepotrzebne graty. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki [Autopromocja] Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Thomas Cole, Course of the Empire, domena publiczna Źródła: Dion Kasjusz, Roman History. Book 74, 75 & 76, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Herodian, Historia Cesarstwa Rzymskiego, tłum. L. Piotrowicz,…

[Reklama] Kup książkę "Wenecja. Niezatapialna" na https://wyd-lit.com/Wenecja Mediewista Steven Runciman miał powiedzieć, że “nigdy nie było większej zbrodni przeciwko ludzkości niż Czwarta Krucjata” z czym nie mogę się zgodzić. To zdanie jest na wskroś przesiąknięte europocentryzmem, postawą wedle której historię całego świata postrzegamy wyłącznie przez pryzmat europejskich wartości, dziejów i kultury naszego kontynentu. Bezlitosne złupienie Bagdadu w 1258 roku dokonane przez wojska Hulagu było w swojej skali znacznie większym wandalizmem, zwłaszcza jeżeli chodzi o ilość przelanej krwi mieszkańców stolicy kalifatu Abbasydów. Upadek Tenochtitlanu w sierpniu 1521 roku położył kres całemu imperium a wraz z nim kulturze. To tak wymieniając jedynie niektóre katastrofy w dziejach ludzkości. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich": https://sklep.mrocznewieki.pl/ Mroczne Wieki to podcast historyczny…

Francuski bizantynista Lemerle pisał, że Herakliusz nie zdołał zdominować swojej epoki, to ona zdominowała jego. Panował wyjątkowo długo, bo przez trzy dekady, najdłużej od czasów Justyniana Wielkiego. W bardziej sprzyjających okolicznościach ten wyjątkowo zdolny i energiczny człowiek zdołałby zapewne dać państwu niezbędne wytchnienie i stabilność, jednak w tej szalonej epoce w jakiej przyszło mu żyć i panować, nic nie było takie proste. Obraz starego świata przemijał, a nowy rodził się targany gwałtownymi bólami i nerwowymi pociągnięciami pędzla niezdecydowanego malarza. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Miniatura z Kroniki Jana Skylitzesa, domena publiczna, Wikimedia Commons Źródła: Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu cesarstwem,…

Epoka ta była jedną z najbardziej przełomowych w dziejach tej części świata. W tym samym czasie żyli ludzie, którzy odcisnęli na świecie piętno odczuwalne po dziś dzień. Herakliusz ratował Konstantynopol przed kolejnymi nawałnicami Persów, Awarów i Słowian rozbijającymi się o mury Teodozjusza, Grzegorz Wielki kształtował średniowieczne chrześcijaństwo zachodnie, Muhammad jednoczył arabskich Beduinów kładąc przy tym podwaliny pod praktycznie całą nową cywilizację i religię będącą amalgamatem zastanych przezeń wierzeń. W tym samym czasie perscy szachinszachowie tacy jak Chosroes II w boju sprawdzali granice wytrzymałości swoich rzymskich sąsiadów i odwiecznych wrogów, nie zdając sobie sprawy, że ich czas jest już policzony. Ciekawe to były czasy, oj ciekawe. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę na: https://sklep.mrocznewieki.pl Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty…

Czternaście tysięcy lat temu, na terenie Oberkassel, przedmieścia dzisiejszego miasta Bonn w Niemczech, urządzono wyjątkowy pochówek. Społeczność myśliwych-zbieraczy z kultury magdaleńskiej grzebała 40-letniego mężczyznę i 25-letnią kobietę. Wiek zmarłych oszacowano na podstawie analizy materiału kostnego, nie znamy oczywiście ich tożsamości ani metryki urodzenia. Ciała dwójki anonimowych prehistorycznych mieszkańców przedmieść dzisiejszego Bonn pogrzebano z szacunkiem, posypując ich sproszkowaną, czerwoną ochrą z hematytu, symbolizującą prawdopodobnie krew a co za tym idzie także życie. Być może grzebiący ich członkowie społeczności mieszkającej nad prehistorycznym Renem wierzyli w jakąś formę reinkarnacji? Czy myśleli, że zmarli powstaną kiedyś z martwych i ponownie zapolują na plejstoceńską faunę - renifery, łosie i jelenie szlachetne? Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez…

11 kwietnia 1814 roku w Fontainebleau ostatecznie zawarto porozumienie między Aliantami a ustępującym władcą Francji. Napoleon mógł dalej tytułować się Jego Cesarską Mością, otrzymywał przy tym we władanie leżącą na Morzu Tyrreńskim wyspę Elbę, będącą niczym przystanek między Toskanią a Korsyką. Zwycięzcy obiecali mu roczną pensję w wysokości dwóch i pół miliona franków, niezbędnych do utrzymania dworu i zbyt dużego garnizonu jak na warunki panujące na tej skalistej wysepce. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: "The 28th Regiment at Quatre Bras", Elizabeth Thompson, 1875, domena publiczna Opracowania: Chandler D., The Campaigns of Napoleon, Scribner 1973. Keegan J., Oblicze bitwy. Studium nad bitwami pod Azincourt, Waterloo i nad Sommą,…

[Reklama] Przenieś się do epoki odkryć geograficznych kupując moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Kolumb zostawił po sobie spuściznę, która z biegiem stuleci nie straciła na ważności. Wielkość jego dokonań dostrzegano jeszcze za jego życia, nawet jeżeli on sam do śmierci błędnie interpretował dokonane przez siebie odkrycia. Z jego pism wyłania się jednak obraz człowieka, który zdawał sobie sprawę, że odkrył jakiś “inny świat”, chociaż jeszcze nie był pewien czy nie była to jakaś dalsza część Azji. Odkrycie kontynentu, który wkrótce stanie się Ameryką, przyniosło wiele cierpień jego pierwotnym mieszkańcom. Na niektórych wyspach Karaibów, jeszcze za życia Kolumba wyginąć miało nawet sześciu na siedmiu tubylców. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach…

[Reklama] Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ W połowie lat 90. XV wieku, podczas drugiej wyprawy Kolumba misjonarz Ramon Pane rozmawiał z jednym z Tainów, który przekazywał mu wiedzę o religii i zwyczajach swojego ludu. Rozmówca Ramona wspomniał, że jeden z kacyków jego ludu rozmawiał kiedyś z duchem Giocauuaghama, który przepowiedział mu przyszłość jego rodaków. Duch ostrzegł kacyka, że jego potomkowie krótko będą panami ziemi na której on teraz żyje. Zbliża się bowiem dzień, w którym do brzegów ich wyspy dotrą obcy ludzie noszący dziwne stroje, którzy zgładzą członków jego ludu. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: "Kolumb na San Salvador", Jean Leon Gerome Ferris, ok. 1892, domena publiczna Źródła:…

[Reklama] Kup książkę "Czyngis-chan. Architekt nowoczesnego świata" https://www.znak.com.pl/p/czyngis-chan-architekt-nowoczesnego-swiata-jack-weatherford-269448Kubilaj w zbiorowej świadomości znany jest głównie jako ten mongolsko-chiński chan którego odwiedził Marco Polo. W rzeczywistości relacja z Wenecjaninem była z jego punktu widzenia mało istotnym epizodem. W Kubilaju mongolskie imperium osiągnęło swój zenit i ostatnie tak znaczące sukcesy militarne, przede wszystkim podbój cesarstwa Song. Dlatego też uważa się go za drugiego, zaraz po jego dziadku, najwybitniejszego władcę średniowiecznej Mongolii.Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiMroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Okładka: Portret Kubilaja, Araniko, koniec XIII wieku, domena publiczna, Wikimedia CommonsŹródła:Marco Polo, Opisanie…

Kommodus był bardzo wysoki, proporcjonalnie zbudowany, miał szeroką klatkę piersiową, potężne ramiona, jasne, gęste włosy i zadbaną brodę. Włosy na twarzy i głowie podobno skracał opalając, lękał się dopuszczenia do swojego gardła golibrody czy fryzjera. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Kup moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/ Miniatura: "The Emperor Commodus Leaving the Arena at the Head of the Gladiators", Edwin Howland Blashfield, domena publiczna Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Źródła: Dion Kasjusz, Roman History. Book 73 & 76, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Herodian, Historia Cesarstwa Rzymskiego, tłum. L. Piotrowicz, Ossolineum, Wrocław 2004. Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Alfred Wielki, najwybitniejszy król Wesseksu zapisał się w pamięci potomnych głównie dzięki zatrzymaniu nawałnicy wikińskich najeźdźców jaka spadła na Wyspy Brytyjskie w drugiej połowie IX wieku. Na tym jednak nie kończyły się dokonania władcy. Alfred dokładał wielkich jak na ówczesne czasy starań w celu podniesienia poziomu wiedzy i kultury w swoim w królestwie, sam tłumaczył z łaciny na staroangielski dzieła Orozjusza, Boecjusza czy Grzegorza Wielkiego. Chętnie zbierał też informację o otaczającym go świecie, które przelewał na pergamin. W ostatnich dekadach IX stulecia na dworze Alfreda zameldował się niejaki Other z Halogalandu, kupiec i podróżnik wędrujący po Morzu Północnym... Cover art: NTNU Vitenskapsmuseet, CC BY 2.0 , via Wikimedia Commons Patroni: Magdalena Bednarek-Hubbard, Grzegorz Kaczmarek, Paweł Kociuba, Adam…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Fimbulvetr w dosłownym tłumaczeniu oznacza “wielką zimę”, termin ten odnosił się najpierw jedynie do okrutnej, trzyletniej śnieżnej zawiei jaka miała poprzedzić koniec świata Ragnarok. Z czasem jednak termin fimbulvetr zagościł w mowie potocznej i nawet dzisiaj można go spotkać gdzieniegdzie w Skandynawii.Już na początku XX wieku badacze zaczęli sugerować, że okrutna, trzyletnia zawierucha tak mocno wryła się w świadomość dawnych Skandynawów ze względu na związek z jakąś autentyczną traumą jaką musieli przeżyć ich przodkowie. Pogląd ten był jednak przez wiele dekad jedynie ciekawą hipotezą nie popartą żadnymi namacalnymi dowodami w postaci tekstów źródłowych czy dowodów archeologicznych. Wszystko uległo jednak zmianie w latach 90. XX wieku... Patroni: Mateusz, KrzysztofSubskrybuj i komentuj na YouTube Bibliografia: N. Price -…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki W poprzednim epizodzie poświęconym Rusi, który był również pierwszym odcinkiem na tym kanale starałem się wytłumaczyć genezę państwa ruskiego. Poznaliśmy jego założycieli od półlegendarnego Ruryka poprzez nieco bardziej historycznego Olega oraz Igora. O każdym z wyżej wymienionych władców wiedzieliśmy coraz więcej, każdy z nich w większym stopniu wyłaniał się z mroków spowijających niczym śmiertelny całun początki Rusi.Subskrybuj i komentuj na YouTubeŹródła:"Początki Rusi" - Henryk Paszkiewicz"Wojny Bizancjum" - John Haldon"Powieść minionych lat" - Nestor"Słownik starożytności słowiańskich" - praca zbiorowa"Bizancjum ok. 500-1024" - Jonathan Shepard

[REKLAMA] Kup książkę "Zagubiony wątek" Daisy Dunn tutaj: https://www.empik.com/brakujaca-nic-nowa-historia-strozytnosci-dunn-daisy,p1686596520,ksiazka-p Myśląc o kobietach starożytnej Hellady w pierwszej kolejności przychodzą nam na myśl postacie z bogatej mitologii, zwłaszcza wojownicze i pewne siebie boginie - mądra Atena, zwinna Artemida, władcza Hera. Nie tylko one zresztą. Grecka mitologia pełna jest postaci wojowniczych kobiet, takich jak waleczne Amazonki, wśród nich Pentesileja, która pod Troją, na krótki moment skradła nawet zimne serce Achillesa. Jest jeszcze Atalanta, piękna uczestniczka łowów na Dzika z Kalidonu, do dzisiaj żywa choćby w nazwie i herbie pierwszoligowego klubu piłkarskiego z Bergamo. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.…

[Reklama] Cały audiobook dostępny na sklep.mrocznewieki.pl Powyższy rozdział to jedynie 20 minut z ponad 10-godzinnego audiobooka. Można także nabyć wersję papierową w twardej oprawie. W przygotowaniu e-book. fot. Michał Kuźniar, Guise i Ayose, królowie Fuerteventury, styczeń 2025

Żyjemy w złotych czasach archeologii prehistorycznej, więc nie spodziewam się, że to koniec odkryć na tym, wydawałoby się, dobrze już poznanym stanowisku. Ostatnie dekady, a nawet lata, przyniosły nam już parę rewolucji w sposobie jaki postrzegamy naszych najdawniejszych przodków i nic nie zapowiada aby ten postęp wiedzy miał wkrótce zwolnić, raczej przyspieszy. Drzewo genealogiczne homininów, już bardzo rozgałęzione i pogmatwane jeszcze mocno się skomplikuje a nasza wiedza o chociażby neandertalczykach również ulegnie zmianom na przestrzeni lat. Pozwoli nam to lepiej poznać naszych dawnych krewniaków. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Neanderthal Flintworkers (1920), Charles R. Knight, domena publiczna Opracowania: Dunbar R., Człowiek.…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Szwecja jest jednym z tych regionów Europy, dla których rekonstrukcja pierwszych tysięcy lat historii może odbywać się niemal jedynie za pomocą archeologii. Nie dysponujemy żadnymi wiarygodnymi przekazami pisanymi o ziemiach szwedzkich pochodzącymi z okresu przed tzw. n.e. Później jest niewiele lepiej, o jej ziemiach wspomina krótko i mgliście historyk Tacyt końcem I wieku n.e. Wspominał on o Swionach ze Skandii, czyli Skandynawii poświęcając szczególnie wiele uwagi ich łodziom. Oni sami określali się mianem Swearów i to właśnie od tej nazwy wzięła się późniejsza Szwecja - Sverige - królestwo Swearów... Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez grupę rekonstruktorów i pasjonatów historii. Nasz podcast historyczny jest w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Starożytne królestwo Macedonii jest jednym z fenomenów antycznej historii. Łączy ich wiele wspólnego z współczesną im Kartaginą, która mogła pochwalić się historią o porównywalnej długości, olbrzymim wpływem na starożytną historię, chociaż w zachodnim basenie Morza Śródziemnego oraz trzema wojnami z Republiką Rzymską, które w przypadku tak Macedonii jak miasta Hannibala zakończyły się bezpowrotnym unicestwieniem istnienia obu dawnych mocarstw. Patroni: Grzegorz Kaczmarek, Paweł Kociuba, Adam Dobrowolski, Stanisław Wantusiak, Mariusz Rajca, Monika Piaskowska, Karolina Suder, Przemysław Kozioł, Michał Borkowski, Agnieszka Militowska, Aleksandra Cieślicka, Grdy Bla vla bla, Andrzej Borowiak, Grzegorz Olech, Piotr Woldański, Tomasz Rodzynkiewicz, hhczl qq, Bartosz Czeczenski, Eliza Barańska, Kasia Woz, Norbert Sutkowy, Krzysztof…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki W dzisiejszym odcinku ponownie będziemy poznawać losy Słowian z rejonu bliskiego Rugii, mianowicie Pomorza po obu stronach Odry. Historia którą opowiem dzisiaj rozgrywa się w latach 20. XII wieku, a więc jakieś czterdzieści lat przed ostatecznym upadkiem ostatniego bastionu pogańskich Słowian na Rugii. Patroni: Mateusz, Tomasz, Damian, Krzysztof, Andrzej, Piotr, Rafał, Eliza, Krzysztof, Jakob, Patryk, Kuba, hhczl qq, Bartosz, Kasia, Norbert Treść przygotował i przeczytał Michał Kuźniar. Wszystkie wykorzystane źródła znajdziecie w opisie odcinka. Podcast Mroczne Wieki można wspierać na patronite.pl/mrocznewieki Serdecznie dziękuję wszystkim patronom! Literatura: Álvarez-Pedrosa J.A., Sources of Slavic Pre-Christian Religion Gieysztor A., Mitologia Słowian Modzelewski K., Barbarzyńska Europa Strzelczyk J., Apostołowie Europy

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mapa kontynentu europejskiego widziana oczami starożytnych, nawet tych najlepiej wykształconych i obytych ze światem zewnętrznym pełna była białych plam. W zasadzie przez dużą część starożytności tych plam było nieraz więcej aniżeli terenu znanego, zbadanego. Nieznane plamy wypełniano mitycznymi krainami pełnymi legendarnych potworów, tajemniczych ludów i nieznanych bogów. Jedną z takich krain była Hyperboreja, legendarna kraina leżąca gdzieś na północy cywilizowanego świata jak zwykli określać swoje domeny zarówno Grecy jak Rzymianie. Hiperborea miała być zamieszkana przez szczęśliwe ludy obdarzone wszelkimi błogosławieństwami jakie mogła im podarować natura i szczodre bóstwa. Patroni: Mateusz, Tomasz, Damian, Krzysztof, Andrzej, Piotr, Rafał, Eliza, Krzysztof, Jakob, Patryk, Kuba, hhczl qq, Bartosz, Kasia, Norbert Treść…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Losy Arkony i dzieje słowiańskiej Rugii najlepiej podsumowuje tytuł wspomnianej przeze mnie książki Ruchhöfta - Arkona. Glaube, Macht und Krieg im Ostseeraum czyli Arkona. Wiara, Władza i Wojna na Bałtyku. Historia ostatniego bastionu pogańskich Słowian nie tylko na Rugii ale w ogóle w tej części Europy jest na tyle fascynująca, że doczekała się kilku innych książek, zarówno naukowych jak beletrystycznych...Założycielem kanału, twórcą podcastu i autorem większości odcinków jest Michał Kuźniar, członek grupy rekonstrukcji historycznej ZBiR z Rzeszowa. Patroni: Mateusz Subskrybuj i komentuj na YouTube Bibliografia: "Gesta Danorum" - Saxo Gramatyk"Knytlingasaga" - autor nieznany "Słownik starożytności słowiańskich" - praca zbiorowa "Bogowie dawnych Słowian" Michał Łuczyński "Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich" Andrzej…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Epoka tzw. wikingów, morskich kupców i piratów rodem z mroźnej Skandynawii doczekała się licznych przedstawień na dużym i mniejszym ekranie. Szczególnie ostatnia dekada zaowocowała licznymi produkcjami, w większości serialami starającymi się zbić profity na sukcesie produkcji o wielce pomysłowym tytule “Wikingowie”. Później mieliśmy jeszcze “Upadek Królestwa” i “Wikingów Valhalla” żeby wymienić najpopularniejsze produkcje, a na fali trendu wschodnich animacji powstała nawet “Vinland Saga”. Wszystkie te wielosezonowe tasiemce łączą w sobie niemal zupełne lekceważenie dla realiów epoki w jakiej zostały osadzone. Pomimo wartkiej akcji, niejednokrotnie ciekawych bohaterów czy dopracowanych kwestii technicznych nie sposób traktować ich inaczej aniżeli prostej rozrywki nie mającej wiele wspólnego z historią... Założycielem kanału,…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Włodzimierz wyzionął ducha żegnany rzekomo szczerym żalem swoich bojarów, drużynników oraz zwyczajnego pospólstwa. Nie jesteśmy w stanie ustalić z całą pewnością na ile jest to prawdziwa informacja, tak czy inaczej w ruskiej tradycji syn Światosława zapisał się jako sprawny i rozsądny władca, pewnego rodzaju ojciec narodu. Panowanie Włodzimierza było okresem największej świetności i stabilizacji Rusi który przetrwa z pewnymi co prawda zawirowaniami przez jedynie kilka dekad po jego śmierci...Subskrybuj i komentuj na YouTubeŹródła:“Bolesław Chrobry” - Jerzy Strzelczyk“Kronika” - Thietmar z Merseburga“Kronika Nowogrodzka” - autor nieznany“Kronika Polska” - Gall Anonim“Podstawy gospodarcze formowania się państw słowiańskich” - Henryk Łowmiański“Powieść minionych lat” - Nestor“Powstanie narodu ruskiego” - Henryk…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Wiosną 972 roku historia zatoczyła pewnego rodzaju koło. Tak jak dwadzieścia siedem lat wcześniej gwałtowna śmierć Igora tak teraz podobny zgon Światosława zatrzęsły posadami gmachu budowanego od pokoleń przez kolejnych Rurykowiczów. Igor osierocił małoletniego Światosława a ten poszedł teraz w ślady ojca pozostawiając panowanie w rękach trzech synów. Jaropełk, Oleg i Włodzimierz byli prawdopodobnie nastolatkami w momencie śmierci swojego ojca. Świadczyłoby o tym kilka przesłanek, przede wszystkim każdy z nich sprawował już, choćby symboliczną władzę w najważniejszych grodach państwa Światosława, prędko też po śmierci ojca przeszli do wzajemnych walk. Tak czy inaczej nie znamy daty urodzenia żadnego z nich, możemy jedynie przypuszczać że przyszli na świat w drugiej połowie lat 50. X wieku bądź najpóźniej w pierwszej połowie…

Subskrybuj: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Troja i spowijająca ją legenda jest w mniejszym lub większym stopniu znajoma niemal każdemu. Mit o dziesięcioletnich bojach, które skończyły się ostateczną zagładą całego miasta i jego mieszkańców od niemal trzech tysięcy lat jest stałym elementem kultury europejskiej a w ostatnich stuleciach także światowej. Troja. Unieśmiertelnić miał ją równie co i ona sama legendarny pieśniarz i poeta znany nam jako Homer, chociaż niewiele więcej pewnego można o nim powiedzieć. Podobno był niewidomy i żył na zachodnim wybrzeżu dzisiejszej Turcji, albo na którejś z wysp Morza Egejskiego, być może Chios.Subskrybuj i komentuj na YouTubeŹródła:"Troy. c. 1700-1250 BC" - Nic Fields"Mycenaean citadels" - Nic Fields"Cień Minotaura" - Jerzy Ciechanowicz"In Search of Trojan War" - Michael Wood"1177 przed Chr. Rok, w którym upadła cywilizacja" -…

Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki W 1982 roku podczas mozolnych wykopalisk natrafiono na pozostałości dołu wypełnionego skamieniałymi szczątkami zwierząt. Na miejscu pojawili się specjaliści od archeozoologii, którzy prędko ocenili, że kości nie należały do zwierząt średniowiecznych. W końcu nic nie wskazywało aby nosorożce, tygrysy szablozębne, żyrafy czy strusie stanowiły element fauny średniowiecznego Kaukazu. Jelenie i chomiki już prędzej. Szczątki paleofauny zaczęto wkrótce wydobywać na powierzchnię, co jakiś czas znajdując przy nich odłamki skalne wyglądające niczym proste pięściaki, wykonywane w technice znanej jako olduwajska. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Obraz: "Neandertalczycy w śniegu", Charles R. Knight, 1911 Opracowania: Dunbar R., Człowiek. Biografia, Copernicus…

Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSłowianie w czasach przedpaństwowych rządzili się za pomocą wieców, w których udział brali zdolni do noszenia broni mężczyźni-wojownicy. Była to więc demokracja wojenna, tożsama tej z jaką spotkał się tysiąc lat wcześniej Cezar w Germanii. Elity i starszyzna plemienna kierowała takimi wiecami za pomocą autorytetu, elokwencji i charyzmy. Władza obieralnych wodzów była bardzo chwiejna o czym wspominał jeszcze Prokopiusz z Cezarei, wedle którego Słowianie we krwi mieli skłonność do anarchii i zabijania swoich wodzów pod byle pretekstem.Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Źródła:Gall Anonim, Kronika Polska, tłum. Z. Komarnicki, Armoryka, Sandomierz 2018.Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu cesarstwem, tłum. A. Paroń, ISKŚiO UWr IAE PAN, Wrocław-Warszawa…

Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewieki Około 1000 roku n.e. państwo, które zapisze się w historii Europy jako Polonia, albo Polska, zamieszkiwało około miliona ludzi. Jest to naturalnie jedynie bardzo przybliżona estymacja, metodologię stojącą za jej narodzinami omówiłem w jednym z poprzednich odcinków opowiadającym o florze i faunie dawnych ziem polskich. Milion poddanych żyło sobie w domenach Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Kim byli ci ludzie? Czym się na co dzień zajmowali? Jakie zwierzęta trzymali w domach? Co jedli? Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Okładka: Jan Matejko, domena publicznaŹródła:Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna, red. G. Labuda, Sorus, Poznań 1999.Opracowania:Brückner A., Słownik etymologiczny języka polskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970.Buczek…

Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Ateńskie marzenia o hegemonii odchodziły w przeszłość. Razem z potęgą miasta bogini Ateny w niepamięć odchodziła również potęga Hellady, dotkliwie zdewastowanej przez trzy dekady wyniszczającego konfliktu, który zdaniem niektórych historyków mógł pochłonąć nawet ponad 10% populacji ówczesnej Hellady. Pokój zawarty w 404 roku p.n.e. na gruzach ateńskich Długów Murów miał przynieść Hellenom jedynie przejściowe wytchnienie. Sparta nie będzie bowiem w stanie utrzymać hegemonii zbyt długo a inne miasta-państwa, zwłaszcza Teby i Ateny, także nie będą już w stanie zastąpić jej miejsca. Kolejne cztery dekady niemal nieprzerwanych wojen będą długą uwerturą przed wkroczeniem na scenę Macedonii Filipa i Aleksandra. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka:…

Wesprzyj mnie na:⁠ https://patronite.pl/mrocznewieki⁠ ⁠https://buycoffee.to/mrocznewieki⁠ ⁠https://suppi.pl/mrocznewieki Sparta i Ateny, ci dwaj zmęczeni zapaśnicy, po dekadzie niemal nieustannej wojny w końcu zrobili sobie przerwę. W 421 roku p.n.e. zabrzmiał gong wyznaczający koniec pierwszej rundy pojedynku. Układ zwany Pokojem Nikiasza, od imienia zasłużonego ateńskiego stratega, miał trwać pół wieku. Zawarte w nim ustalenia były wielce obiecujące. Przeciwnicy mieli zwrócić sobie wszystkie miasta zdobyte przemocą, z wyłączeniem tych, które skapitulowały dobrowolnie na mocy układów. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Źródła: Diodor Sycylijski, O Peryklesie i wojnie peloponeskiej, przeł. A. Skucińska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022. Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988. Opracowania: Beaton R., Grecy -…

Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiWojna peloponeska prędko przerodziła się w konflikt gdzie obie strony niespecjalnie przejmowały się jakimikolwiek konwenansami. Starcie Aten i Sparty przeradzało się w wojnę totalną naznaczoną masowymi deportacjami, zniewalaniem całych populacji, eksterminacją wyjątkowo opornych obrońców a czasem nawet dyplomatów.Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Okładka: Metropolitan Museum of Art Open Content ProgramŹródła:Diodor Sycylijski, O Peryklesie i wojnie peloponeskiej, przeł. A. Skucińska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022.Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988.Opracowania:Beaton R., Grecy - historia globalna, PORT, Warszawa 2025.Hammond N., Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977.Kulesza R., Wojna peloponeska, Wydawnictwo…

[REKLAMA] Książkę "Grecy - historia globalna" znajdziesz tutaj: https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/grecy/ Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki W 432 roku p.n.e. lokalna wojna szalała na Półwyspie Chalcydyckim gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai wspomaganymi przez Macedończyków, Chalkidycyjczyków i ochotników z Koryntu. Konflikt szybko przybierał na sile i rozlewał się na sąsiednie krainy. Zmaganiom pod Potidają przyglądali się już nie tylko jej sąsiedzi, ale także mieszkańcy Peloponezu, Tesalii i Tracji. Oblężenie przyciągało także uwagę perskich satrapów z Azji Mniejszej, ciągle oceniających szanse na osłabienie Aten i ich symmachii stojącej tuż pod drzwiami ich satrapii. Coraz więcej obserwatorów zdawało sobie sprawę, że ta nieznośnie napięta sytuacja musi w końcu przerodzić się w znacznie większą wojnę, która być może obejmie całą Helladę. Ateńska ekspansja budziła coraz większy…

Wesprzyj mnie na: ⁠https://patronite.pl/mrocznewieki⁠ ⁠https://buycoffee.to/mrocznewieki⁠ ⁠https://suppi.pl/mrocznewieki Republika Rzymska była organizmem drapieżnym, ekspansywnym i chaotycznym. Jej rozciągniętą na pięć stuleci egzystencję targały liczne konflikty tak wewnętrzne jak zewnętrzne. Wojny z Galami, Etruskami, Macedończykami czy Kartaginą jedynie na krótko jednoczyły we wspólnym celu Rzymian. Zaraz po pokonaniu kolejnego z długiej litanii przeciwników potomkowie Romulusa wracali do własnego piekiełka, gdzie mogli z pełnym zaangażowaniem oddać się bratobójczej walce z przeciwnikami politycznymi. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Hermann Vogel, domena publiczna

Wesprzyj mnie na: ⁠https://patronite.pl/mrocznewieki⁠ ⁠https://buycoffee.to/mrocznewieki⁠ ⁠https://suppi.pl/mrocznewieki Jak wyglądały ziemie w dorzeczu Wisły przed tysiącem lat? Czym zajmowali się zamieszkujący je ludzie? Jak wysocy byli, długo żyli i na jakie choroby cierpieli? Jak wyglądało ich najbliższe otoczenie? Jakie zwierzęta spotykali w gęstych puszczach otaczających ich osady i w sumie to czy te puszcze naprawdę były takie mroczne i gęste jak nam się dzisiaj wydaje? Wreszcie dlaczego będąc kobietą w czasach pierwszych Piastów najbardziej opłacało się zostać zakonnicą? Na te i wiele innych pytań postaram się odpowiedzieć w dzisiejszym epizodzie. Porzucimy przy tym dywagacje o wielkiej polityce i ludziach kształtujących losy tysięcy lub całych milionów w zaciszu swoich zamków i pałaców. Zamiast nich przyjrzymy się prostym ludziom kształtującym swoją codzienność w otoczeniu przyrody, jeszcze dzikiej i ciągle nieokiełznanej. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w…